De huiskamer van Someren
Het centrum als huiskamer van bewoners, bezoekers, horeca en winkeliers
De huiskamer van Someren
Het centrum als huiskamer van bewoners, bezoekers, horeca en winkeliers
Het Wilhelminaplein in het centrum is als een huiskamer. Procesmanager Johan van der Burg vertelt over de centrumontwikkeling van Someren die samen met bewoners, projectontwikkelaars, horeca en winkeliers gestalte krijgt. “Minder blik en meer gezelligheid.”
De afgelopen jaren kreeg de Somerse binnenstad te maken met veel leegstand. “Het Wilhelminaplein is versteend en wordt gedomineerd door auto's, het winkelaanbod is te eenzijdig, en er is te weinig ruimte voor horecaterrassen," schetst Johan van der Burg. “We zien minder bestemmingsverkeer en juist meer doorgaand verkeer, wat zorgt voor veel verkeersdrukte rond het Wilhelminaplein. Dit leidt tot een onaantrekkelijke sfeer in het centrum.”
Hoog tijd voor verandering. Na een intensief proces nam de gemeenteraad in mei 2021 de Centrumvisie Someren aan.
Wilhelminaplein als huiskamer
Volgens deze Centrumvisie evolueert Someren naar een sfeervolle, levendige, vitale stad met een onderscheidend dorpshart. Een compact centrum waar genieten, beleven en winkelen centraal staan.
Hierbij wordt het Wilhelminaplein omgevormd tot een ontmoetingsplaats. “Het moet een ruimte worden waar iedereen kan samenkomen, waar je graag bent, waar je nuttige dingen kan doen, waar je een terrasje kan pakken of evenementen kan beleven”, licht Johan toe. “Net zoals de huiskamer in een woning zal het plein fungeren als een centrale plaats voor alle inwoners en bezoekers van Someren.”
Multifunctionele invulling
De gemeente investeert daarom in een multifunctionele invulling van het centrum. “Denk aan meer ruimte voor terrassen en events, herinrichting van de bibliotheek tot ruimte voor galeries.” Tegelijkertijd wil Someren aandacht voor algehele vergroening en structurele verbeteringen van de verkeerssituatie. Hiervoor wordt retail verplaatst en op sommige plaatsen beperkt. Daarmee komen enkele panden vrij die we transformeren naar wonen. Een betere mix om de leef- én beleefkwaliteit te verbeteren.”
Gezamenlijk plan
“Je moet dit vooral samen doen”, benadrukt Johan. “Mooie plannen is één, maar een goede uitvoering is een ander verhaal. Er komt heel wat kijken bij de realisatie van een centrumvisie. Van de architectuur, stedenbouwkundige vereisten tot het financiële plaatje, het vergt allemaal de nodige tijd en inspanning. Daarom zijn we als gemeente na de goedkeuring van de visie eind 2021 in gesprek gegaan met de verschillende betrokken partijen.
Het doel: een gezamenlijk stedenbouwkundig centrumplan. We hebben een werkgroep voor private vastgoedondernemingen opgezet, klankbordgroepen voor detailhandelaren en horeca en voor bewoners hebben verschillende inloopmomenten georganiseerd in theater De Ruchte. Wat veel waardevolle feedback heeft opgeleverd die we nu toepassen in de plannen.”
Het projectteam: Procesmanager Johan van der Burg en wethouder Louis Swinkels
Tips & tricks voor andere gemeenten
Welk advies heeft Johan voor andere gemeenten? “Betrek direct alle relevante partijen. Wij hebben concepten tijdens ontwerpprocessen steeds getoetst. Wij hielden gezamenlijke schetssessies op grote A0-vellen met post-its voor ideeën. Daarnaast organiseerden we openbare presentaties om de voortgang te delen en zorgen te horen. Dit heeft voor ons goed gewerkt, al hangt dit uiteraard ook af van de schaal van je gemeente.”
Daarnaast was verkeer meteen één van de belangrijkste discussiepunten. Vooral het aantal parkeerplaatsen en hun locatie, zoals op het Wilhelminaplein, kwamen regelmatig aan bod. Andere vragen gingen dan weer over verkeersomleiding, een autovrij of autoluw centrum, de bevoorrading van winkels, laadpalen of fietsnietjes en de impact op terrassen.
Johan: “Omdat iedereen een mening heeft over het verkeer in de binnenstad, is het moeilijk iedereen tevreden te stellen. Kies daarom een hoofdaanpak en doe nieuw onderzoek als dat nodig is. Houd rekening met gevoelens en bezwaren en blijf open voor nieuwe inzichten en hun effecten.”
“Zo zijn we met een sterk team van deskundigen en de dynamiek tussen publiek en privaat tot een onderbouwde oplossing gekomen, stelt Johan. “Waardevol was zeker ook de samenwerking met RVO en hun kennis over publiek-private gebiedsontwikkeling. De samenwerking met vastgoedeigenaren is belangrijk om het woningaanbod en de horeca in het centrum te stimuleren. Momenteel zitten we in een vergevorderd stadium van contractvorming. Zodra dit is afgerond, kunnen we echt van start.”
Terugbrengen levendigheid
Wanneer is het project een succes? Dat is lastig te meten vindt Johan. “We leggen momenteel de laatste hand aan een uitvoeringsplan. Someren wordt een bouwput, maar bedrijven en winkels moeten bereikbaar blijven.
Over vier tot vijf jaar moet het centrum weer functioneren, met levendige horeca en groen. Dan kunnen we pas oordelen. Ons doel is een levendig, samenbindend centrum waar mensen graag komen en zich thuis voelen.”