Enschede
"Impulsaanpak als grote katalysator"
Enschede
"Impulsaanpak als grote katalysator"
Soms vallen de puzzelstukjes in elkaar. Een onafhankelijke vastgoedontwikkelaar, de culturele herbestemming van het voormalig V&D pand én subsidie van RVO via Impulsaanpak winkelgebieden blijken eind 2023 de succesfactoren voor de herwaardering van een deel van het centrum.
Rommelig winkelgebied met potentieel
“Enschede heeft een breed winkelaanbod. Toch zijn er verschillende verbeterpunten in het gebied die al een tijdje onaangepakt blijven”, vertelt Anke Olthuis, projectleider bij de afdeling gebieds- en projectontwikkeling van de gemeente Enschede. “De Korte Hengelosestraat is rommelig, er is geregeld leegstand en de aanwezigheid van smartshops is velen een doorn in het oog.”
Ook kreeg het gezichtsbepalende rijksmonument waar ooit V&D was gehuisvest nog geen nieuwe invulling.
Vooral de openbare ruimtes zoals het binnenplein zijn grauw en ongezellig. Daarom ging de gemeente ruim anderhalf jaar geleden in gesprek met verschillende partijen die een impuls wilden geven aan het stadsblok Korte Hengelosestraat.
“De sfeer is nu soms wat grimmig en vooral 's avonds niet prettig in dit deel van de binnenstad”, stelt Shauny Plettenburg die als planeconoom verantwoordelijk voor de Impulsaanpak winkelgebieden in Enschede. Het ideaalbeeld? "Een completer en groener centrum met een vitale winkelkern en een breed cultuuraanbod dat fungeert als een aangename plaats om te wonen en elkaar te ontmoeten."
Woningen, culturele hotspot en speciaalzaken
“Met ons binnenstadsprogramma zetten we ons al enige tijd in voor een betere publiek-private samenwerking in de stad. Hierbij ligt de focus op ontmoeting, transformatie en groei", vertelt Olthuis. “Soms vallen de puzzelstukjes in elkaar en kan je collectief actie ondernemen. Voor dit deel van de binnenstad ging de bal twee jaar geleden echt rollen door de plannen van projectontwikkelaar Ska-pa.
Winkels moesten (deels) worden gesloopt en plaats maken voor nieuwe woningen op het binnenplein. Daarnaast bepaalde de eigenaar van het voormalig V&D-pand dat het warenhuis in de toekomst ruimte zou bieden aan culturele organisaties als Concordia, jeugdtheater Sonnevanck en de Podiumacademie van ROC van Twente.”
Bovendien ondergaat ook de Korte Hengelosestraat een metamorfose. De gemeente wil de straat omvormen tot een bijzondere winkelstraat met ambachtelijke en lokale ondernemers met onder andere verse producten.
Verder komt er ruimte voor terrasjes en wordt het wandelgebied opgewaardeerd met bomen, banken en afvalbakken. Bij deze plannen hoort een andere uitstraling dan de Korte Hengelosestraat vandaag heeft. Olthuis: “Daarom zijn we in gesprek met verschillende pandeigenaren over de verbetering van de gevels.”
Het projectteam v.l.n.r.: Bart Ellenbroek, Anke Olthuis, Rik Schulte, Shauny Plettenburg
Een duidelijk binnenstadsprogramma
De plannen van Enschede zijn ambitieus. Hoe zet je dan vaart achter plannen waarbij verschillende partijen zijn betrokken met ieder hun eigen wensen en belangen? “Wat er nodig is, is een overkoepelend binnenstadsprogramma met een heldere visie en een duidelijk profiel”, vertelt programmamanager binnenstad Bart Ellenbroek.
Ondernemers, vastgoedeigenaren, verantwoordelijken voor de city marketing, culturele partijen en inwoners schoven daarom met de gemeente aan de tekentafel om een gezamenlijk plan op te stellen. “Als gemeente zijn we niet de stad, we zijn er een onderdeel van”, benadrukt hij.
“De tastbare actiepunten en een duidelijke toekomstvisie van het binnenstadsprogramma stralen vertrouwen uit: zo gaan we het doen en daar maken we geld voor vrij.
Dat werkt als een vliegwiel voor private en publieke spelers om ook aan de slag te gaan: de Impulsaanpak winkelgebieden werkt als ideale katalysator. De samenwerking met de twee private partners liep al, maar dankzij de IW-subsidie zagen ook andere partijen mogelijkheden die we graag willen benutten”, zegt Ellenbroek.
Tips voor andere gemeenten
Ellenbroek: “Zorg eerst dat je het grotere plaatje gezamenlijk scherp hebt. Daarna kan je gericht aan de slag met gebiedsgerichte projecten. Zodra de plannen staan, is het belangrijk eerst te focussen op bestaande projecten. Daar is al energie ingestoken waardoor je er sneller mee aan de slag kan.”
Volgens Olthuis heeft het organiseren van een periodiek overleg met de private partners daarnaast geholpen om nieuwe inzichten te centraliseren en de timing in de gaten te houden. "Hiermee hangt ook samen dat je steeds helder moet communiceren en particuliere partijen zo veel mogelijk moet aanhaken, want je hebt ze echt nodig.
Zo hebben wij onze partners bijvoorbeeld meegenomen naar de impulskamers. Ook raad ik aan om te werken met een duidelijke kaart van het gebied. Zo is het voor iedereen op elk moment duidelijk waar het om welk stukje gaat.”
De Korte Hengelosestraat is rommelig, er is geregeld leegstand en de aanwezigheid van smartshops is velen een doorn in het oog.”
De Korte Hengelosestraat is rommelig, er is geregeld leegstand en de aanwezigheid van smartshops is velen een doorn in het oog.”
De Korte Hengelosestraat is rommelig, er is geregeld leegstand en de aanwezigheid van smartshops is velen een doorn in het oog.”
Naar een groen, ingebreid, leefbaar centrum
De uitvoering van alle plannen zal zo'n 7 à 8 jaar in beslag nemen. Bovendien is de gemeente momenteel nog in onderhandeling met de culturele partners over de invulling van de cofinanciering. "Daarnaast moet duidelijk zijn wie welk deel van het warenhuis zal innemen”, stelt Olthuis. “Al hopen we dat deze beslissing nog mee kan in de zomernota.”
Wat timing betreft wil Enschede eind dit jaar starten met de verbouwing van het warenhuis. “Daarna kijken we naar de openbare ruimte en de gevels van de Korte Hengelosestraat”, vertelt Olthuis. “We zijn al goed op weg met de vastgoedontwikkeling van Ska-pa: er zijn al verschillende panden gesloopt. Met deze integrale aanpak hopen we Enschede dan ook om te toveren tot een centrum met meer groen, cultuur, woongelegenheid en leefbaarheid.”