Onderzoeken die je blik verruimen
Wat is de staat van het Nederlandse retail?
Onderzoeken die je blik verruimen
Wat is de staat van het Nederlandse retail?
Welke onderzoeken bieden waardevolle inzichten over de huidige staat van retail in de Nederlandse winkelgebieden? We zetten er een paar op een rijtje.
Vastgoedbelegger neemt heft in handen
In dit deelonderzoek van ING lees je meer over de huidige structuur van de winkelvastgoedmarkt in Nederland, de bijbehorende planontwikkeling en huidige en toekomstige huurvormen.
Wat je moet weten:
Het ING Economisch Bureau onderscheidt 5 kansrijke winkelgebieden voor de toekomst, gebaseerd op een andere behoefte van de consumenten.
- Back to basics: Een functionele en overzichtelijke kern, met een mix van food, verzorging en diensten.
- Crossroads: Onderdeel van vervoersknooppunten, in de vorm van zowel shop-and-run als een 'verblijfscentrum'. Een mix van food & non-food, horeca en diensten.
- Big spender: Te vinden in grotere stadscentra met een hoog bezoekersvolume. Bestaande uit een mix van food & non-food, bekende ketens, exclusieve merken en onderscheidende local heroes.
- Alternative: Middelgrote tot grote centra met flexibele bestemmingen. Gevuld met permanente en tijdelijke winkels. Geschikt voor retail-experimenten.
- Space experience: Vooral in perifere gebieden, ingedeeld als ‘experience’ centra voor een dagje uit. Vooral non-food.
Bron: Winkelgebied 2025, Vastgoedbelegger neemt heft in handen, Maurice van Sante, ING Economisch Bureau
Meer publieke regie in winkelgebieden
In dit deelonderzoek van ING lees je meer over de rol van de overheid in de (her)ontwikkeling van winkelgebieden.
Wat je moet weten:
- Meer publieke regie is noodzakelijk voor toekomstbestendigheid van winkelgebieden: Grote hoeveelheid verschillende eigenaren en uiteenlopende belangen maken grootschalige veranderingen lastig.
- Het ING Planbureau komt met een ‘Actieplan Winkelgebied 2025 – meer met minder’, bestaande uit vijf stappen:
- Meer ambitie en visie: stel een goede onderbouwde visie op om richting te geven aan beleid en publiek-private initiatieven.
- Meer onderscheid en focus: Stel actieplannen op voor zowel kansrijke als kansarme winkelgebieden. Stel één lijn wat betreft interne belangen.
- Meer samenwerking met stakeholders: Werk intensief samen met marktpartijen en laat ze zelf investeren in gebiedsontwikkeling.
- Meer flexibiliteit: stel duidelijke kaders en bestemmingsplannen op, maar houd ruimte voor aanpassingen en nieuwe ontwikkelingen.
- Meer actie op leegstand: Stimuleer winkelverplaatsing van kansarme naar kansrijke winkelgebieden. En of focus op herbestemming en herontwikkeling in kansarme winkelgebieden.
Bron: Winkelgebied 2025, Vastgoedbelegger neemt heft in handen, Maurice van Sante, ING Economisch Bureau
NVM Winkelmarkt rapportage 2025
Dit onderzoek van NVM behandelt de ontwikkelingen op de winkelmarkt van 2025 en regio-analyses van retail door heel Nederland.
Wat je moet weten:
- Trage groei en lagere koopkracht drukken consumentenvertrouwen: Ondanks stijgende lonen merken huishoudens dat hun koopkracht maar beperkt toeneemt. Het consumentenvertrouwen blijft daardoor laag, maar het aantal bezoekers in winkelsteden stijgt.
- Detailhandel groeit minimaal: De omzet in de Nederlandse detailhandel stijgt in 2025 met ongeveer 4%. Zowel de food- als non-foodsector groeit met ongeveer 3%, vooral door hogere prijzen. De omzet van supermarkten stijgt ook licht.
- Nog steeds veel faillissementen, maar wel minder dan vorig jaar: Dit jaar daalt het aantal faillissementen ten opzichte van 2024. In de eerste drie kwartalen van 2025 gingen 159 winkeliers failliet, 24% minder dan vorig jaar.
- Minder winkelmeters in gebruik dan vorig jaar: In de eerste drie kwartalen van dit jaar zijn iets minder winkels in gebruik genomen dan vorig jaar. De opname bedroeg 480.000 m², een daling van 5% ten opzichte van 2024.
- Krimpende winkelgebieden: Tussen 2020 en januari 2025 zijn in Nederland ruim 12.500 winkels verdwenen. Dit komt gemiddeld neer op 2.500 per jaar. Veranderend koopgedrag en de groei van online winkelen hebben al langere tijd invloed op het draagvlak voor fysieke winkels.
- Verduurzaming winkels onvermijdelijk: De Europese Unie werkt namelijk stapsgewijs naar een volledig klimaatneutrale gebouwenvoorraad in 2050. Voor nieuwbouw geldt dat winkels vanaf 2030 emissievrij moeten zijn, met duurzame energie en zonder fossiele brandstoffen. Bestaande winkels moeten stapsgewijs worden verduurzaamd.
Bron: NVM Business – Winkelmarkt rapportage, 19 november 2025
Nederlandse winkelleegstand in 2025 gestegen ondanks het positieve sentiment
Dit onderzoek van Locatus laat zien hoe het gesteld is met de winkelleegstand in Nederland. Ondanks positieve signalen over winkelpubliek stijgt de winkelleegstand en neemt het aantal retailpanden af.
Wat je moet weten:
- Winkelleegstand is in 2025 gestegen naar 7%, wat een lichte stijging is ten opzichte van 2024. De toename is minder sterk dan eerdere jaren.
- Het aantal retailpanden blijft dalen. Vorig jaar waren er ruimt 207.000, nu nog ruim 205.000.
- Grotere winkelcentra doen het nog altijd beter dan kleinere winkelcentra. Voor dagjes uit en winkelen geven consumenten de voorkeur aan grote steden, waar ze in hun eigen, kleinere centrum komen voor dagelijkse voorzieningen.
Bron: Nederlandse winkelleegstand is in 2025 gestegen ondanks het positieve sentiment - Locatus
11-puntenplan voor vitale stads- en dorpscentra
Dit onderzoek van VNO-NCW en MKB-Nederland laat zien wat nodig is voor vitale stads- en dorpscentra en hoe de 11 punten samen opgepakt kunnen worden met de ondernemers, vastgoedeigenaren, maatschappelijke instellingen, raadsleden én bewoners.
Wat je moet weten:
De 11 punten uit het plan, onder elkaar:
- Ontwikkel één integrale binnenstadagenda: versnipperd beleid zorgt voor onvoorspelbaarheid, wat investeringszekerheid belemmert.
- Investeer in de levendige binnenstad én in wijkcentra: Een bruisend stadscentrum versterkt sociale samenhang en maakt van een winkelplek een ontmoetingsruimte.
- Aanpak leegstand en transformatie: Leegstand vermindert levendigheid in gebied en draagt bij aan het gevoel van onveiligheid van inwoners.
- Bereikbaarheid en logistiek: Handel en logistiek zijn onmisbaar voor een goed functionerende en vitale gemeente en binnenstad.
- Zorg een sterk aanbod van cultuur en evenementen: Evenementen trekken mensen uit hun huizen en naar de stad en zorgen voor saamhorigheid.
- Veilig ondernemen en weerbaarheid: Een veilige omgeving voor ondernemers, medewerkers en bezoekers is een basisvoorwaarde voor een vitale binnenstad en een aantrekkelijk ondernemersklimaat.
- Arbeidsmarkt en onderwijs: Versterk de aansluiting tussen onderwijs, werkgeversdienstverlening en ondernemers. Werk geeft mensen eigenwaarde, zelfstandigheid en een actieve rol in de samenleving.
- Redelijke lokale lasten: Voorkom zoveel mogelijk de stijging van lokale lasten voor een robuuste lokale economie.
- Verduurzaming die haalbaar is: Het combineren van praktische winkelbehoeften met duurzame stadsplanning draagt bij aan zowel de ecologische als de sociale duurzaamheid van een wijk of binnenstad.
- Toegankelijke binnenstad voor iedereen: Mensen die slechtziend, doof of rolstoelgebonden zijn willen, net als iedereen, zo zelfstandig mogelijk genieten van de binnenstad of dorpskern.
- Behoud voorzieningen in grensgemeenten: De aanwezigheid van winkels, horeca en een benzinepomp is van groot belang voor de leefbaarheid van gemeenten, zodat mensen er blijven wonen of komen wonen.
Bron: VNO-NCW en MKB-Nederland, ‘Samen werken aan leefbare, vitale stads- en dorpscentra’