De praktijk van IW-gemeenten

Binnen de Impulsaanpak Winkelgebieden zien we dit vraagstuk vaak ter sprake komen. De IW-gemeenten werken aan ambitieuze plannen om hun kern­winkel­gebied compacter, levendiger en toekomst­bestendiger te maken. Die plannen landen uiteindelijk op plaatsen waar vastgoed vaak in handen is van particuliere eigenaren, lokale ondernemers of kleinere beleggers.

Veel IW-gemeenten hebben te maken met een mix van betrokken lokale vastgoed­eigenaren. Mensen die hun pand soms al generaties lang bezitten. Dat kan samenwerking krachtig maken, omdat partijen elkaar kennen en zich verbonden voelen met hun stad. Maar het kan ook ingewikkeld zijn. Lokale belangen, regelgeving, financiële risico’s en uiteen­lopende verwachtingen zorgen soms voor frictie. En je komt elkaar wel gewoon tegen; je kinderen zitten bij wijze van spreken bij elkaar op school of voetballen samen. Kortom, in kleinere gemeenten zijn dit soort vraag­stukken minder anoniem aan te pakken, met alle voors en tegens die daarbij horen.

Juist daarom is het zo belangrijk dat gemeenten en vastgoed­partijen elkaar opzoeken. De binnenstad van morgen ontstaat niet vanuit één perspectief, maar vanuit een gedeeld belang: een aantrekkelijk centrum waar mensen willen wonen, werken en verblijven.

Leren van ervaringen

In deze editie zoeken we naar antwoorden uit de praktijk. Waar loopt samen­werking vast? Waar ontstaan juist doorbraken? En welke lessen kunnen gemeenten en vastgoedpartijen van elkaar leren?

Emeritus-hoogleraar gebieds­ontwikkeling Friso de Zeeuw trapt af met een analyse over hoe samenwerking in gebieds­ontwikkeling werkt, en waarom wederzijds begrip daarbij cruciaal is.

In Winschoten zien we hoe verschillende partijen rond de herontwikkeling van de Langestraat elkaar vinden via een samenwerkingsovereenkomst. Het project laat zien dat vertrouwen niet vanzelf ontstaat, maar groeit wanneer partijen bereid zijn gezamenlijk verant­woordelijk­heid te nemen.

In Houten werkt de gemeente samen met vastgoedpartij Altera aan de transformatie van winkelcentrum Het Rond. In Zwolle krijgt het Broerenkwartier een nieuwe toekomst met woningen bovenop bestaande winkelpanden. En in Hardenberg zien we hoe concrete resultaten bereikt worden wanneer gemeenten en vastgoedpartijen samen stappen zetten.

Het Expertteam Transformatie Winkelgebieden kan hierbij ondersteunen. Peter de Jong en Kimberley Gertenaar vertellen hoe gemeenten (kosteloos) worden geholpen bij financiële vraag­stukken en complexe onder­­handelingen, bijvoorbeeld wanneer een project te maken krijgt met een onrendabele top.

Samen verder bouwen

Daarnaast kijken we naar instrumenten die gemeenten steeds vaker inzetten om beweging te krijgen in het vastgoed. Corneel Jonkers is kwartiermaker en vastgoedregisseur binnensteden. Hij laat zien hoe actief vastgoedbeleid kan helpen om een duurzame functiemix te creëren. Bernard Murre van Creative City Solutions bespreekt het potentieel van optoppen: een interessante manier om woningen toe te voegen en tegelijkertijd de financiële haalbaarheid van projecten te verbeteren. En Martin Mooij van de Dutch Green Building Council laat zien hoe duurzaamheid en herontwikkeling prima hand in hand kunnen gaan, mits de businesscase goed wordt opgebouwd.

De rode draad in al deze verhalen? Pas wanneer de perspectieven van zowel gemeente als vastgoedpartijen serieus op tafel liggen, ontstaat er ruimte voor oplossingen. Samenwerking is dus zeker geen ‘bijzaak’ in gebiedsontwikkeling. Het is de motor.

Ik wens u veel leesplezier en inspiratie bij deze zevende editie van De Impuls.