1. Inventarisatie plancapaciteit

Inhoud handreiking:
Startpagina, 1. Inventarisatie plancapaciteit2. Beleidsborging wegbestemmen, 3. Juridische borging saneren plancapaciteit
Download hier de pdf.

Dit onderdeel geeft antwoord op de volgende vragen:

    1. Wat is harde plancapaciteit detailhandel?
    2. Waar ligt deze plancapaciteit?
    3. Hoe kan de omvang van de harde plancapaciteit worden bepaald?
    4. Hoe ziet het resultaat van de inventarisatie van de harde plancapaciteit eruit?
    5. Meet- en werkafspraken
      (Zie ook Begrippen voor uitleg ‘plancapaciteit’)

1. Wat is harde plancapaciteit detailhandel?

Harde plancapaciteit

Harde plancapaciteit zijn de directe vestigingsmogelijkheden voor detailhandel die zijn vastgelegd in een juridisch bindend planologisch kader (zie ook Begrippen) :

a.  Benutte (harde) plancapaciteit:

Een locatie (gebouw en omliggende gronden) die in gebruik is voor detailhandel en volgens het bestemmingsplan ook zo mag worden gebruikt.

b. Onbenutte (harde) plancapaciteit:

Een locatie met vestigingsmogelijkheden voor detailhandel die niet worden gebruikt als detailhandel (leegstand of ander gebruik). Voorbeeld: een voormalig winkelpand dat is getransformeerd tot woning. De bestemming kan dan nog steeds detailhandel zijn, terwijl de locatie niet meer als zodanig wordt gebruikt.

Zachte plancapaciteit

Vestigingsmogelijkheden voor detailhandel die zijn beschreven in beleid, maar niet zijn vastgelegd in een juridisch bindend planologisch kader zoals een bestemmingsplan (zie ook jurisprudentie zachte plancapaciteit).Het betreft onder andere:

2. Waar ligt deze plancapaciteit?

Ga naar de pagina Begrippen voor uitleg over de NEN 2580.

a. Analyse van bestemmingen

Welke plannen worden meegenomen in de inventarisatie? (Zie ook: Begrippen)

Welke bestemmingen worden meegenomen in de inventarisatie?

De directe mogelijkheden voor detailhandel binnen de bestemmingen gericht op detailhandel:

De mogelijkheden voor detailhandel binnen bestemmingen niet direct gericht op detailhandel:

Binnen deze bestemmingen kan detailhandel mogelijk zijn gemaakt in een bepaalde omvang of op een bepaalde locatie (via een aanduiding). Binnen de bestemming bedrijven kan (bepaalde vormen) van detailhandel mogelijk zijn gemaakt via de bedrijvenlijst.

Hoe kun je gegevens uit ruimtelijkeplannen.nl halen?

  1. Er bestaat zowel binnen ruimtelijkeplannen.nl, als via Geografische Informatie Systemen (GIS), de mogelijkheid een dataset voor een gebied/gemeente uit ruimtelijkeplannen.nl te downloaden. Deze dataset bevat alle informatie die voor dat gebied binnen ruimtelijke plannen.nl beschikbaar is.
  2. Deze dataset kan vervolgens op kenmerken “gefilterd” worden zodat de vigerende – onherroepelijke bestemmingsplannen overblijven
  3. Binnen de dataset kan een lijst worden “gefilterd” van alle objecten (bestemmingsvlakken) met een bestemming (of aanduiding) waarbinnen detailhandel mogelijk is. Deze lijst kan handmatig worden samengesteld door te zoeken op bestemmingen, maar kan ook digitaal worden gefilterd met behulp van GIS.
  4. In deze lijst, die in Excel gezet kan worden, zijn de locatie, de oppervlakte van het bestemmingsvlak, de oppervlakte van het bouwvlak en het bebouwingspercentage zichtbaar te maken.
  5. De oppervlaktes kunnen (handmatig) herleid worden uit het bestemmingsplan of kunnen via GIS rechtstreeks uit ruimtelijkeplannen.nl worden gehaald. Zo kan een lijst worden gegenereerd die de basis vormt om de plancapaciteit mee te berekenen en die gekoppeld kan worden aan de BAG en/of een Locatus-bestand om het actuele gebruik te bepalen. De toepassing van GIS is alleen mogelijk voor digitale bestemmingsplannen.

Er is een behoorlijk aantal plannen die nog analoog zijn (staan niet op ruimtelijkeplannen.nl) of die in 2013 zijn “gedigitaliseerd” door een PDF van een analoge kaart te maken. Deze moeten handmatig worden geanalyseerd. Voor het bepalen van oppervlaktes zal hierbij handmatig moeten worden gemeten. (Voorbeeld: ruimtelijkplannen.nl)

Wat wordt niet meegenomen met de inventarisatie?

 b. Analyse verleende omgevingsvergunningen

Er kunnen omgevingsvergunningen zijn verleend voor het afwijken van een bestemmingsplan, waarbij detailhandel mogelijk wordt gemaakt:

De verleende/onherroepelijke omgevingsvergunningen moeten formeel op ruimtelijke plannen zijn gepubliceerd. In de praktijk wordt dit weinig gedaan. Om inzicht te krijgen in de omvang van de plancapaciteit van de verleende omgevingsvergunningen, zal derhalve een separate analyse van de verleende omgevingsvergunningen moeten worden gemaakt.

Analyse van ‘witte vlekken’

In een beperkt aantal gebieden in Nederland geldt geen bestemmingsplan. Deze gebieden worden aangemerkt als ‘witte vlek’. In deze gebieden zijn in principe alle functies/activiteiten mogelijk, dus ook detailhandel. Om deze reden vormen deze gebieden ook (theoretisch) plancapaciteit. De omvang van de plancapaciteit binnen de witte vlekken kan niet via het bestemmingsplan worden bepaald. Een indicatie van de omvang van de theoretische plancapaciteit in ‘witte vlekken’ vormt het ‘logische’ laadvermogen (mogelijke bebouwing-rekening houdend met de benodigde ruimte voor wegen en parkeren) is van de locatie waar die witte vlek betrekking op heeft als het gaat om een invulling met detailhandel.

3. Hoe kan de omvang van de harde plancapaciteit worden bepaald?

Om plancapaciteit te inventariseren zijn een aantal meet- en werkafspraken gemaakt, bijvoorbeeld over het meten in m2 bruto-vloeroppervlak (bvo) en hoe het Winkelvloeroppervlakte (WVO) kan worden gekoppeld aan te kun aan het Bruto-vloeroppervlak (bvo). Zo kan op een uniforme werkwijze de inventarisatie  worden uitgevoerd. De meet- en werkafspraken hebben betrekking op de definities van m2 detailhandel en hoe wordt omgegaan met gebruiksbepalingen in ruimtelijke plannen.
Bekijk hier de meet- en werkafspraken en praktische voorbeelden.

4. Hoe ziet het resultaat van de inventarisatie van de harde plancapaciteit eruit?

Het resultaat van de inventarisatie kan bijvoorbeeld er als volgt uit komen te zien:

Stap Omschrijving Totaal centrumgebied X Totaal centrumgebied X met branchebeperking
1. Omvang harde plancapaciteit detailhandel in bestemmingsplannen (m² bvo) 151.707 7.528
2. In gebruik als detailhandel (m² bvo) 83.538 2.501
3. Onbenutte plancapaciteit binnen percelen bestemmingsplan (theoretisch resterende harde plancapaciteit binnen bestemming/perceel) 23.512 800
4. Totaal in gebruik als detailhandel (incl. theoretische uitbreidingsruimte binnen percelen; m² bvo; 2 + 3)* 107.050 3.301
5. Omvang onbenutte (harde) plancapaciteit overig gebruik (m² bvo) 27.065 2.652
6. Omvang onbenutte (harde) plancapaciteit leegstand (m² bvo) 17.592 1.575
7. Totaal onbenutte harde plancapaciteit gebruiksinventarisatie (m² bvo; stap 5 + 6) 44.657 4.227
Totaal onbenutte plancapaciteit (3 + 7) 68.169 5.027
Potentieel te saneren onbenutte plancapaciteit (1 – 4 = stap 7) * 44.657 4.227

Toelichting tabel:

Direct naar:

1. Inventarisatie plancapaciteit
2. Beleidsborging
3. Juridische borging saneren plancapaciteit

Meld je aan en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in Ons Retailland

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.