Allemaal integraal voor een bruisend centrum
De allesomvattende aanpak van Dordrecht
Allemaal integraal voor een bruisend centrum
De allesomvattende aanpak van Dordrecht
De binnenstad van Dordrecht moet aantrekkelijker worden. Het Statenplein en de aangrenzende straten gaan daarom volledig op de schop. Hiervoor kiest de gemeente voor een integrale aanpak waarbij alle stakeholders betrokken zijn. Maar hoe kom je tot een overkoepelend plan? En zorg je voor verbetering van de sociale functie van de binnenstad? Wethouder Maarten Burggraaf en programmamanager binnenstad Rick Naaktgeboren over de stand van zaken, uitdagingen en toekomst van ‘Dordt’.
Er beweegt wat in Dordrecht. Eerder dit jaar spraken we met wethouder Burggraaf over de ambitieuze plannen voor de binnenstad. Het Statenplein en de Kolfstraat, in het midden van het kernwinkelgebied, worden volledig heringericht. Gevelrenovaties, nieuwe wandelroutes, betere groenvoorzieningen, parkeermogelijkheden en herstructurering van het winkelaanbod staan allemaal op de planning. Doel: van de binnenstad een plek met hoge belevingswaarde maken met een belangrijke sociale functie. Samen met ondernemers, bewoners, vastgoedeigenaren en de gemeente als regisseur.
Waarom is doorontwikkeling nodig?
De binnenstad functioneert onder toezicht van de winkeliers overdag naar behoren. Na sluitingstijd is er echter weinig te doen. Inwoners missen horeca en cultuur op bepaalde plekken. Juist die tegenstelling in beleving van winkeliers en inwoners maakte dat echte verandering uitbleef. In 2020 nam daarom de gemeente het heft in handen om de impasse tussen winkeliers en inwoners te doorbreken. Iedere groep, van bewoners, winkeliers en horeca tot eigenaren, kreeg de kans om zijn visie te delen. Wat bleek? Alle partijen ‘voelden’ de behoefte aan meer belevingswaarde.
Opdelen gebieden in profielen
“Om iedereen op één lijn te krijgen, moet je concreet kunnen aantonen wat er moet veranderen, hoe dit kan worden uitgevoerd en welke impact dit zal hebben in de toekomst. Door de binnenstad op te delen in gebiedsprofielen konden we duidelijk in kaart brengen wat in welk gebied miste voor welke doelgroep”, vertelt Naaktgeboren. “Het Scheffersplein heeft bijvoorbeeld een heel ander publiek dan het Statenplein of het Bagijnhof, de uitdagingen voor ieder gebied zijn anders.”
Door de binnenstad op te delen in gebiedsprofielen konden we duidelijk in kaart brengen wat in welk gebied miste voor welke doelgroep”
Rick Naaktgeboren
Opgavemanager Levendige Binnenstad, Dordrecht
Aan de slag in kleine projecten
De gebiedsprofielen zorgen ook voor een opdeling van de doorontwikkeling in kleine projecten. Hierdoor kun je gericht aan de slag met alleen de partijen die er op zo’n plek ook direct belang bij hebben. “Zo hebben we bijvoorbeeld een goed draaiend Dordrechts Museum in de binnenstad waarin de gemeente veel heeft geïnvesteerd”, vertelt Burggraaf. “Daar tegenover ligt een kerk die nu door private investeerders is getransformeerd naar een Kunstkerk met horeca. Daar tussenin lag nog een versteende parkeerplaats. Door samen op te trekken hebben we het getransformeerd tot een groene stadstuin. Een prachtig voorbeeld van hoe publiek en privaat samenwerken de beleving echt naar een nieuw niveau kan brengen.”
Place testing: wat werkt wel/niet?
De herontwikkeling van het winkelgebied gebeurt niet in isolatie, maar heeft impact op het totale toekomstbeeld van de binnenstad. Wensen rondom mobiliteit, vergroening en meer beleving op het Statenplein dienen zich gelijktijdig aan. Naaktgeboren: “Om antwoord te bieden op deze wensen en iedereen betrokken te houden, moet je nu al kunnen aantonen wat mogelijk is. Via ‘place testing’ bieden we ondernemers, bewoners en maatschappelijke en culturele organisaties de kans om op locatie te ontdekken wat wel of niet werkt vóórdat we iets definitief herinrichten of toestaan.”
Nieuwstraat als testlocatie
Op de Nieuwstraat, grenzend aan het Statenplein, loopt momenteel een test voor de uitbreiding van de terrassen. Naaktgeboren: “Bewoners waren bang voor geluidsoverlast. Daarom is een scherm geplaatst om het geluid te dempen. Verder is er een overeenkomst over de sluitingstijden van het terras. Het is vervolgens aan de ondernemers om te bewijzen dat ze die afspraken nakomen. De vraag naar meer groen wordt beantwoord door (onbenutte) parkeerplaatsen in de stad om te vormen tot groene percelen. Omwonenden mogen deze zelf invullen en onderhouden. Zo krijgen ondernemers en bewoners samen de kans om de omgeving zelf te beheren en te ontwikkelen.”
Maarten Burggraaf
Wethouder stadsontwikkeling Dordrecht
De vraag naar meer groen wordt beantwoord door (onbenutte) parkeerplaatsen in de stad om te vormen tot groene percelen.”
Toekomst, tips en geleerde lessen
De onderhandelingen met de verschillende eigenaren op het Statenplein zijn nu bijna rond. Na al succesvol uitgevoerde kleinere projecten starten in 2025 de grote gevelrenovatie en de ontwerpfase voor de herinrichting van het Statenplein. Zo kunnen we in 2026 beginnen aan de uitvoering. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen verschillende partijen en een helder overzicht over alle processen. Andere tips:
“Bewaak continue de samenhang tussen projecten. Vooral omdat beslissingen op de ene plek vaak gevolgen hebben voor een andere locatie. Om dat in goede banen te leiden, hebben we een stichting binnenstadsbedrijf opgericht waarin vastgoedeigenaren, ondernemers en de gemeente samenwerken en afstemmen. Hier worden onderliggende uitvoerings- en investeringsplannen regelmatig afgestemd, zodat alle betrokken partijen op één lijn blijven.”
“Geef niet alleen de traditionele stakeholders, zoals ondernemers en bezoekers, maar ook bewoners een actieve rol in het proces. In Dordrecht richtten inwoners, met behulp van de gemeente, het bewonersplatform binnenstad op. Dat stimuleert inwoners om actief mee te denken en een eigen visie te vormen op thema's zoals mobiliteit, horeca, leefbaarheid en milieu. Dit helpt om een bredere en inclusievere visie te ontwikkelen, waarin de binnenstad meer is dan enkel een winkelgebied.”
“Kies sowieso voor een integrale aanpak. Dit vormt voor ons de sleutel tot succes. Als je elke keuze die moet worden gemaakt in samenhang met andere projecten bekijkt, ontstaat er een duurzame balans tussen de verschillende belangen in de binnenstad.”