Oudenbosch legt samen de puzzel
Creatieve oplossingen voor veelheid aan hoogtepunten
Oudenbosch legt samen de puzzel
Creatieve oplossingen voor veelheid aan hoogtepunten
Met ruim 13.000 inwoners is Oudenbosch de grootste kern binnen de Brabantse gemeente Halderberge, en herbergt een basiliek: een schaalmodel van de Romeinse Sint-Pieter. Toch bracht deze nog te weinig leven naar het centrum. Oudenbosch werkt nu intensief samen met commerciële partijen om hier verandering in te brengen. Dat is soms puzzelen.
Leegstand, een tankstation in het centrum, onduidelijke routing en matige verblijfskwaliteit zorgden voor afnemende levendigheid. “Het centrum had een impuls nodig,” zegt Steven Krikken, projectleider Ruimtelijke Ordening bij de gemeente. “Hoog tijd om daar verandering in te brengen.”
Centrum weer centraal
“Het draait hier om drie hoofdprojecten die elkaar versterken”, licht hij toe. “De herinrichting van het winkelgebied, het upgraden van de haven en het saneren van het oude tankstation bij de entree van het centrum.” De belangrijkste winkelstraat in hartje Oudenbosch was smal en druk, met veel autoverkeer, fatbikes en weinig ruimte voor voetgangers. “Daar rustig lopen of winkelen voelde onveilig. Mensen kwamen snel iets halen, maar bleven niet. Ook ontbrak een logische routing voor toeristen die de basiliek bezochten: zij vonden de weg naar ons centrum niet. Die raakten we kwijt. Zonde natuurlijk.”
Haven verbeteren
“In de haven van Oudenbosch hebben we samen met ondernemers verschillende leegstandsinitiatieven ingevuld”. Dit bleek nog niet genoeg om weer een echte trekpleister te worden.
De haven van Oudenbosch moet weer een bruisende plek worden. Krikken: “Er was nauwelijks levendigheid. De haven was namelijk op meerdere plekken vervuild en dichtgeslibd. Recreatief gebruik was nagenoeg onmogelijk. Ook ontbrak er verbinding met de rest van de omgeving, waardoor het maximaal potentieel niet eruit kan worden gehaald. Want de haven ligt aan de religieuze wandelroute, dus het heeft voldoende potentie voor bezoekers en ondernemers.” De haven wordt nu grondig gebaggerd om de waterkwaliteit te verbeteren. De kademuren worden verstevigd en er komt een nieuw havenkantoor met recreatieve voorzieningen zoals bootverhuur, kano’s en een horecapaviljoen op het water. Ook de omgeving van de haven wordt groener, krijgt meer zitplekken en de routing sluit beter aan op het centrum.
Van religieus erfgoed tot digitale route
De gemeente bouwt voort op de toeristische waarde van het religieuze verleden. Via de ‘Negen Wonderen van Oudenbosch’, een interactieve wandelroute langs erfgoedlocaties, wordt de route van de basiliek verbonden met het centrum. Dit moet de bezoekersstromen naar het centrum vergroten en verbeteren.
“Veel mensen komen naar de basiliek en blijven daar hangen,” zegt Krikken. “Ze missen de winkelstraat, simpelweg omdat het niet goed aangegeven is. De nieuwe route moet dat veranderen. Zo zorgen we dat mensen meer zien, langer blijven, en ook iets besteden in ons centrum. Dat brengt de levendigheid weer terug.”
Lekker toeven door groen
Ook kiest de gemeente voor klimaatbestendigheid: meer groen, waterdoorlatende bestrating en een ‘waterpleintje’ met fonteintjes. Dat heeft niet alleen een 'groene’ functie. “Deze keuzes dragen ook bij aan de uitstraling van ons centrum én aan de levendigheid,” aldus Krikken. “We willen geen verstening meer, maar een centrum waar het ook bij 30 graden nog prettig vertoeven is voor bewoners én bezoekers. Ook groen houdt mensen in je centrum.” ▼
Steven Krikken Projectleider Ruimtelijke Ordening Gemeente Halderberge
Denk vanuit gemeenschappelijke belangen. Een gezamenlijk gedragen initiatief om horeca te realiseren en daarmee het centrum te versterken. Dan help je elkaar.”
Kleine schaal, grote puzzel – het tankstation
Het klinkt op papier misschien eenvoudiger maar de opgave Oudenbosch is complex. Zeker als kleinere gemeente moet je creatieve oplossingen zoeken, zegt Krikken. “Je moet bijvoorbeeld flink puzzelen met de ruimte die je hebt. Zo moest voor de nieuwe Aldi op de plaats van het tankstation een ingewikkelde grondsplitsing worden geregeld tussen verschillende eigenaren. De supermarkt koopt nu het stuk vrijgekomen grond van de gemeente om parkeerplaatsen aan te leggen. Die zorgt voor één uniforme inrichting. De gemeente koopt 27 parkeerplaatsen vervolgens terug; die blijven ons eigendom. Zowel de gemeente als de supermarkt beschikken daardoor over voldoende parkeergelegenheid voor bezoekers en klanten. Dankzij de afstemming wordt het straatbeeld tóch eenduidig en overzichtelijk ingericht.”
Bewaak publieke belang
Een belangrijke succesfactor is volgens Krikken de samenwerking met private partijen als Aldi Vastgoed, projectontwikkelaar Omega en Jacony Beheer.
Ze spelen een rol in de verplaatsing en nieuwbouw van de supermarkt, maar ook bij het nieuwe havenkantoor met horecafunctie. De gemeente denkt mee over het haalbaar maken van de exploitatie en het structureel in stand houden van het havengebied. De goede samenwerking is niet vanzelfsprekend, benadrukt Krikken. “Vastgoedpartijen zijn commercieel gedreven, en daar is niets mis mee. Maar als gemeente moet je zorgen dat je publieke belangen bewaakt. Dat betekent in ons geval: duidelijke afspraken maken over kosten, uitstraling van gebouwen en het gebruik van de openbare ruimte. En dat is gelukt.”
Waar je als kleinere gemeente op voorbereid moet zijn
Die samenwerking leverde lessen op die Krikken graag deelt. “Zorg dat je financieel en juridisch goed bent ingedekt. Als kleine gemeente heb je misschien maar één jurist. Maar we hebben ons verkeken op het werk. Wij hebben nu zeven koopovereenkomsten tegelijk lopen. Dat vergt heel veel tijd en zorgvuldigheid. Zorg daarom dat je extra juridische hulp beschikbaar hebt.”
“Ook belangrijk: zet in op gedeelde belangen. Wij wilden dat Aldi bleef, zij wilden uitbreiden. Dan zoek je samen een oplossing. Dat geldt ook voor horeca in de haven. We willen graag dat die er komt, maar het moet voor de ondernemer ook haalbaar zijn. Dus denken we mee over exploitatie, onderhoud, en de langere termijn. Zo leggen we samen de puzzel.”
Tips voor andere gemeenten
Wat kunnen andere gemeenten leren van Oudenbosch?
Zorg voor verbinding tussen alle uiteindes
Een winkelstraat opknappen is mooi, maar pas als je het verbindt met toerisme, mobiliteit en verblijven wordt het écht waardevol.
Durf publiek te investeren
Soms moet je als gemeente zelf een stap zetten om beweging te krijgen. Zonder onze investering in het tankstation was dit niet gelukt.
Verkijk je niet op het juridische werk
Het herinrichten van grond kost heel veel tijd. Houd hier rekening mee in je planning.