17 november 2026

Nota Ruimte schetst hoe het Rijk Nederland richting 2050 wil ontwikkelen

De nieuwe Nota Ruimte schetst hoe het Rijk Nederland richting 2050 wil ontwikkelen. Woningbouw, economie en infrastructuur krijgen ruimte, maar water en bodem bepalen nadrukkelijker waar dat kan. Stadszaken heeft de nota doorgenomen en de belangrijkste keuzes op een rij gezet. Lees hier in het kort wat de Nota Ruimte betekent voor stedelijke ontwikkeling.

Verdichten in steden en ruimte voor uitbreiding

Voor de woningbouw houdt het Rijk vast aan compacte verstedelijking, maar uitbreiding blijft mogelijk waar dat passend is. De voorkeur gaat uit naar bouwen binnen bestaande steden of direct aansluitend daarop. Binnenstedelijke verdichting moet ervoor zorgen dat woningen dicht bij banen en voorzieningen komen.

Ook middelgrote steden krijgen ruimte om te groeien. Daarbij kijkt het Rijk onder meer naar de mogelijkheden van bestaande vervoersnetwerken. De groei moet niet alleen in de grote metropoolregio’s plaatsvinden, maar ook in stedelijke regio’s als Zwolle, de Stedendriehoek, Arnhem-Nijmegen en de Brabantse stedenrij.

Kleinere steden en dorpen krijgen eveneens mogelijkheden voor uitbreiding. Het zogenoemde ‘straatje erbij’ is verruimd van maximaal 100 naar 200 woningen. Deze woningen zijn in kleine kernen vooral bedoeld om tegemoet te komen aan de lokale woningvraag.

Grote bouwopgave en nieuwe regionale ontwikkelrichtingen

De komende vijftien tot twintig jaar verwacht het Rijk meer woningen en infrastructuur te bouwen dan tijdens de wederopbouw. Naast de eerder aangewezen nationale woningbouwlocaties zijn tien nieuwe locaties toegevoegd. Ook zijn 118 regionale grootschalige woningbouwlocaties aangewezen.

Voor de ontwikkeling van de verschillende regio’s introduceert de nota de VISTA-strategie. Deze kent vijf ontwikkelrichtingen: Versterken, Initiëren, Stimuleren, Transformeren en Accommoderen. Per regio wordt bekeken hoe wonen, werken en voorzieningen zich moeten ontwikkelen.

Zo wil het Rijk in Amsterdam, Utrecht en Eindhoven de sterke groei van bevolking en economie opvangen. In regio’s als Zwolle en de Stedendriehoek ligt de nadruk op het stimuleren van werkgelegenheid, zodat wonen en werken beter in balans komen. Voor Emmen ziet het Rijk kansen om de regionale economie en werkgelegenheid te versterken.

Van plannen naar investeringen

De Nota Ruimte vormt een eerste stap naar de uitvoering van de ruimtelijke plannen. Rijk, provincies en gemeenten moeten de ontwikkelrichtingen verder uitwerken in regionale verstedelijkingsstrategieën. Daarin komen woningbouw, werkgelegenheid en voorzieningen samen met keuzes over infrastructuur, energie en drinkwater.

De beschikbare ruimte voor nieuwe infrastructuur is echter beperkt. Onderhoud en vervanging van bestaande netwerken zetten de investeringsruimte onder druk. Daarom wordt nadrukkelijk gekeken naar locaties die goed bereikbaar zijn en waar bestaande infrastructuur voldoende capaciteit heeft.

In een langjarige uitvoeringsstrategie moet duidelijk worden welke projecten prioriteit krijgen, hoe nieuwe verbindingen worden gerealiseerd en wie daarvoor betaalt. Die strategie wordt naar verwachting in het voorjaar verder uitgewerkt.

Lees hier het hele artikel van Stadszaken

Meld je hier aan voor de nieuwsbrief van de Retailagenda

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.