Op 21 april kwamen 35 vertegenwoordigers van gemeenten en betrokken partners samen in Emmen voor een inspirerend werkbezoek rondom de transformatie van het stadshart. Want het winkelgebied van Emmen kampt, net als veel gemeentes, met leegstand, veroudering en gebrek aan groen. Maar Emmen vernieuwt. En hoe. Tijdens dit werkbezoek zijn verschillende tips en inzichten uitgewisseld.
Emmen is samen met 43 andere gemeenten aangesloten bij het programma Impulsaanpak Winkelgebieden dat bestaat uit financiële steun, het delen van kennis en inzet van experts om gemeenten te helpen hun transformatieplannen vorm te geven. De dag startte met een korte introductie van Geoffrey den Oude, van het Expertteam Transformatie Winkelgebieden bij RVO. Het team is sinds september vorig jaar aan de slag en bestaat uit experts die gemeenten helpen bij lastige vragen als: hoe prioriteer je in een winkelgebied? Hoe ga je om met financiële knelpunten? En hoe vlieg je klimaatadaptatie en verduurzaming aan? Alle gemeentes in Nederland kunnen (kosteloos) een beroep doen op het Expertteam.
Lees meer over het Expertteam en wat ze voor jouw gemeente kunnen betekenen
Groeiambitie van Emmen
Erwin Kuipers, programmamanager Emmen-Centrum, vertelde vervolgens over de ambities en ontwikkelingen in Emmen. De stad werkt aan meer woningen, betere bereikbaarheid, een sterker voorzieningenniveau en een aantrekkelijker centrum. In het gebied tussen Markt en Weiert vinden de meest belangrijke ingrepen plaats. Thijs Klompmaker, projectmanager, ging tijdens zijn presentatie dieper in op specifiek dit gebied: “Ons centrum is langgerekt. Het Marktplein bestaat uit zo’n 250 meter tussen twee losse centrumgebieden. Dat zorgt voor een onderbreking in de routing voor het winkelend publiek. Daarnaast kampen we met veel leegstand in dit gebied. De geplande ingrepen moeten ons centrum minder kwetsbaar maken voor leegloop én minder afhankelijk maken van retail alleen.”
Emmen stapt daarom af van het traditionele winkelcentrum-idee: de gemeente kiest voor een gemengd stadskwartier waar winkels, wonen, en maatschappelijke functies samenkomen. Daarvoor maakt Emmen het winkelgebied compacter en werkt aan het terugdringen van leegstand en het toevoegen van functies die meer levendigheid naar het centrum brengen.
Belangrijk hierin is de verhuizing van Facet, de Emmense bibliotheek, naar het centrumgebied. De bibliotheek verhuist naar groot pand dat op dit moment leeg staat. Daar mag de bieb een nieuwe rol gaan vervullen: het wordt de moderne huiskamer van de stad. Klompmaker: “De bibliotheek is niet alleen een plaats om boeken te lenen, maar ook een ontmoetingsplek en een voorziening waar cultuur, ontwikkeling, publieke dienstverlening en maatschappelijke functies samenkomen. Met de verhuizing hopen we het centrum een stabiele publiekstrekker te geven die onze inwoners samenbrengt.”
Bibliotheek als vernieuwer
Ook andere grote panden in het gebied worden opnieuw bekeken. Zo wordt gewerkt aan de herontwikkeling van de voormalige V&D. De voormalige winkelruimte in de kelder verdwijnt, de openbare ruimte wordt opnieuw ingericht en vergroend en er worden woningen toegevoegd op de verdiepingen. Daarnaast kijkt de gemeente naar een nieuwe invulling voor het voormalige belastingkantoor. Hier denkt de gemeente aan een gecombineerde woonruimte voor studenten en statushouders.
Wat kunnen gemeentes leren van Emmen?
1. Begin met een heldere en gedeelde visie
Hoewel niet iedere straat of ieder pand om dezelfde aanpak vraagt, helpt een gezamenlijke koers wél om keuzes te maken, prioriteiten te stellen en partners mee te krijgen.
2. Besef dat centrumontwikkeling geen rechte lijn is
De transformatie van een centrum verloopt zelden strak volgens plan. Het vraagt om uithoudingsvermogen, bestuurlijke durf en de bereidheid om stap voor stap te werken.
3. Neem als gemeente zelf actief regie
Emmen neemt het voortouw als het gaat om strategische aankopen van panden, investeringen in de openbare ruimte en het oplossen van randvoorwaarden zoals parkeren, afvalinzameling, geluid en vergroening
4. Investeer als gemeente en zorg voor draagvlak onder investeerders
Transformatie is kostbaar, dit lukt niet zonder publieke investeringen, maar ook niet zonder private investeringen. Heb oog voor elkaars belangen en houd het gezamenlijke doel voor og
5. Bouw aan een centrum met meer dan alleen retail
Een toekomstbestendig centrum steunt niet alleen op winkels. Emmen voorziet dat wonen, cultuur, ontmoeting en maatschappelijke voorzieningen samen een veel steviger fundament vormen.
Rondleiding door het centrum
Na de presentaties was er tijdens de lunch ruimte om ervaringen, inzichten en contactgegevens uit te wisselen. Aansluitend volgde een rondleiding door het centrumgebied van Emmen, waar deelnemers van de bijeenkomst in de praktijk konden zien hoe de Emmense plannen inmiddels vorm krijgen.
Hulp nodig bij transformatie van winkelgebieden? Schakel het expertteam in (kosteloos)
Net als in Emmen, staan in veel plaatsen in Nederland winkelgebieden onder druk. Retail verdwijnt en leegstand en verloedering ligt op de loer. Het transformeren van deze gebieden kan complex en uitdagend zijn. Goed nieuws: het Expertteam Transformatie Winkelgebieden helpt gemeenten hier graag bij! (kosteloos)
Elk project is maatwerk. Geef aan wat jouw vraagstuk is en we plannen een vrijblijvend en gratis intakegesprek in. Hierna koppelen we je aan de juiste expert en kiezen we welke aanpak het beste bij jouw vraag past. Wil jij weten wat het expertteam voor jouw gemeente kan betekenen? Kijk op https://www.rvo.nl/onderwerpen/ettw voor meer informatie.